Stoppen met roken is misschien wel een van de moeilijkste ondernemingen in het leven. Het lijkt heel gemakkelijk: gewoon geen sigaretten meer kopen. En daar begint de uitdaging al, want vaak zeggen mensen dat ze nog één laatste sigaretje willen roken. Dat komt deels door de verslavende stof nicotine, maar er zit ook een psychologie achter.
Waarom stoppen met roken steeds mislukt
Roken is gekoppeld aan emoties, situaties en beloningen. Daardoor wordt het niet alleen een verslaving, maar ook een gewoonte. Soms proberen mensen cold turkey te stoppen met roken. Met andere woorden: in één keer de sigaretten laten liggen en geen vervangers zoals nicotinepleisters of vapes gebruiken. Maar ook dat werkt vaak niet. Waarom gaat het toch zo vaak mis?
Het is een gewoonte geworden
Het probleem van roken is dat het snel een vaste gewoonte wordt. Bij de koffie neem je even een sigaretje, op het werk rook je in de pauze of je hebt zelfs bij het autorijden het verlangen naar een sigaret. Zelfs als je wilt stoppen met roken, blijf je de drang naar nicotine houden. De stof geeft een prettig gevoel en dat maakt stoppen moeilijk.
Wil je de gewoonte doorbreken, dan kun je proberen om eens thee in plaats van koffie te drinken, zodat je koffie niet meer met roken associeert. In plaats van te roken, maak je een korte wandeling tijdens de pauze. Zo leren je hersenen stap voor stap dat een sigaret niet meer bij je dagelijkse ritme hoort. Aan een lang bestaand patroon maak je zo een einde.
Verlangen naar beloning
Als je wilt stoppen met roken, mis je het gevoel van beloning. Na het roken van een sigaret maken je hersenen een stof aan die een prettig gevoel geeft: dopamine. Daardoor kijken mensen uit naar het volgende rookmoment. Dit lijkt een beetje op het gokken bij een online casino.
Daar zorgt de spanning van de winst ook voor een prettig gevoel en het aanmaken van dopamine in de hersenen. Door top casino bonussen vinden via CasinoVergelijker krijg je bovendien nog een extra beloning: een mooie korting of een gratis speelronde!
Bij roken is het niet de winst zelf, maar de verwachting van ontspanning die het roken aantrekkelijk maakt. Zoek daarom naar alternatieven. Probeer te sparen voor een groot doel of koop een leuk cadeautje voor jezelf.
‘Medicijn’ tegen stress en spanning
Vaak zien mensen sigaretten als een ‘medicijn’ tegen stress en spanning. Dat is het natuurlijk niet. Roken veroorzaakt juist stress en spanning, maar veel mensen zien roken als gemakkelijke oplossing als ze boos of verdrietig zijn. In werkelijkheid helpt roken niet tegen negatieve emoties, maar word je bij dit soort momenten afhankelijker van nicotine. Wanneer je stopt, kun je tijdelijk meer spanning voelen. Zo kom je in de verleiding om toch weer te roken, ook als je eerder gestopt bent.
Je kunt beter iets anders doen dan roken: maak een wandeling, ga sporten, luister naar muziek of haal rustig adem. Door regelmatig iets te doen dat ontspanning geeft, leer je dat je geen sigaret meer nodig hebt om met stress om te gaan.
Angst voor mislukking
Eén van de grootste redenen waarom een stoppoging mislukt, is omdat vorige stoppogingen ook mislukten. Als het eerder meerdere keren is mislukt, ben je geneigd om te denken dat stoppen onmogelijk is. Voel je je er onzeker over, dan heb je minder vertrouwen in jezelf. Je bent dan snel geneigd om op te geven als je een moeilijke dag hebt gehad of toch een sigaret neemt.
Probeer stoppen te zien als een leerproces. Iedere poging maakt de kans groter dat het uiteindelijk toch lukt. Vaak zijn mensen veel te streng voor zichzelf als ze toch weer een sigaret hebben opgestoken. Ze zien het vaak als een reden om dan maar weer te beginnen met roken, want de poging is toch al mislukt.
Probeer niet op deze manier te denken. Achterhaal waarom je toch in de verleiding kwam om te roken en bedenk hoe je er de volgende keer beter mee om kunt gaan. Leg daarna de sigaretten weer weg en probeer het opnieuw. Zie het als een ‘zwak moment’ tijdens het stoppen met roken, in plaats van een mislukte poging. Als je namelijk denkt dat de poging mislukt is, zie je dat als excuus om weer te beginnen met roken en stel je een volgend probeermoment uit.
Per jaar doen ongeveer 1 miljoen Nederlanders een stoppoging, maar slechts ongeveer 100.000 tot 150.000 mensen lukt het om blijvend te stoppen met roken. Een kleiner gedeelte hiervan heeft professionele hulp gezocht om dit klaar te spelen. Dit kan helpen om de psychologische oorzaken (verder) in kaart te brengen, en verhoogt bovendien de kans dat je stopt.
